Yaxın Şərqdə gərginlik davam edərkən, NATO-nun Türkiyəyə dəstəyi alyansın hazırlığını sınağa çəkəcək
Parisdə keçirilən dəyirmi masada çıxış edən ekspertlər bildiriblər ki, regional gərginliyin artması qlobal təhlükəsizliyə və iqtisadiyyata ciddi təsir göstərə bilər
Martın 11-də Parisdə Türkiyə-NATO münasibətləri ilə bağlı keçirilən dəyirmi masada çıxış edən təhlükəsizlik üzrə ekspertlər vurğulayıblar ki, regional gərginlik artacağı təqdirdə NATO-nun Türkiyəyə verəcəyi dəstək alyansın ümumi hazırlıq səviyyəsini sınağa çəkəcək.
Parisdəki Türkiyə səfirliyi tərəfindən təşkil edilən görüşdə təxminən 30 fransız və türk jurnalist iştirak edib. Görüşdə Türkiyə-NATO münasibətləri, Yaxın Şərqdəki son hadisələr və Rusiya-Ukrayna münaqişəsi əsas müzakirə mövzuları olub.
Həsən Kalyoncu Universitetinin professoru və SETA beyin mərkəzinin baş tədqiqatçısı Murat Aslan bildirib ki, ABŞ və İsrailin İrana qarşı son hücumları genişlənərək Körfəz bölgəsinə yayıla bilər.
Aslanın sözlərinə görə, hər hansı gərginlik qaçılmaz olaraq həm Türkiyənin, həm də NATO-nun maraqlarına təsir edəcək.
O, həmçinin qeyd edib ki, müasir münaqişələr getdikcə daha çox dövlətlər və qeyri-dövlət subyektləri arasındakı toqquşmaları əhatə edir; bu isə hərbi, siyasi və təhlükəsizlik tədbirlərini birləşdirən "hibrid cavab" strategiyasını zəruri hala gətirir.
"Qaydalara əsaslanan beynəlxalq nizam təzyiq altındadır"
Prezidentin baş müşaviri Çağrı Erhan bildirib ki, İkinci Dünya Müharibəsindən sonra BMT sistemi ətrafında qurulan beynəlxalq nizam getdikcə artan təzyiqlə üzləşir.
Erhan qeyd edib ki, COVID-19 pandemiyasından bəri qlobal inkişaflar dünyanı artan təhlükəsizlik riskləri, kövrək iqtisadi şərtlər və proteksionizmlə xarakterizə olunan qeyri-müəyyən bir dövrə sürükləyib.
"Qaydalara əsaslanan beynəlxalq nizam hər tərəfdən hücuma məruz qalır. Hazırda beynəlxalq hüquqdan demək olar ki, heç kim danışmır; masada hər şey yalnız milli maraqlara əsaslanır. Biz hansı yeni beynəlxalq nizamın yaranacağını proqnozlaşdıra bilmirik", - deyə Erhan bildirib.
O, Rusiya-Ukrayna münaqişəsinin əsas narahatlıq mənbəyi olduğunu, eyni zamanda ABŞ, İsrail və İranın iştirak etdiyi münaqişənin daha da şiddətlənə biləcəyini əlavə edib.
Erhan Türkiyənin NATO üzvü dövlətlərinin liderlərini bir araya gətirəcək zirvə toplantısına ev sahibliyi edəcəyini və orada alyansın yeni müdafiə risklərinə qarşı gücləndirilməsinin müzakirə olunacağını vurğulayıb.
"Yaxın Şərqdə baş verənlər Yaxın Şərqdə qalmır"
Vaşinqtondakı SETA-nın tədqiqat direktoru Kılıç Buğra Kanat Türkiyənin sərhədləri boyunca qeyri-sabitlik və vətəndaş müharibələri ilə mübarizədə böyük təcrübəsi olduğunu xatırladıb, lakin Yaxın Şərqdəki son hücumların daha geniş regional qeyri-sabitliyə yol aça biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
B.Kanat qeyd edib ki, hücumlar dayansa belə, region ölkələri arasında müdafiə xərclərinin artması ehtimalı yüksəkdir: "Münaqişə davam edərsə və İranda hər hansı bir vətəndaş müharibəsi başlayarsa, bunun nəticələri sarsıdıcı olacaq".
O, region əhalisinin illərdir davam edən müharibələrdən tükəndiyini və gərginliyin daha da artmasının qarşısını almağın vacibliyini vurğulayıb.
Kanat əlavə edib ki, son hücumlar artıq qlobal enerji qiymətlərinə təsir edib: "Yaxın Şərqdə baş verənlər Yaxın Şərqdə qalmır. Biz bunu Suriya və İraq nümunələrində də aydın gördük".