Yunanıstanın Baş naziri Kiriakos Mitsotakis fevralın 11-də Türkiyə-Yunanıstan Yüksək Səviyyəli Əməkdaşlıq Şurasının 6-cı iclasında iştirak etmək üçün Türkiyəyə səfər edəcək. Rəsmilər bu səfəri iki ölkə arasındakı münasibətlərdə əldə olunmuş müsbət irəliləyişin qorunması baxımından mühüm addım kimi qiymətləndirirlər.
Türkiyə Prezidenti Administrasiyasının İctimaiyyətlə Əlaqələr İdarəsinin yaydığı məlumata görə, səfər Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın dəvəti çərçivəsində baş tutacaq. Liderlərin həmsədrliyi ilə keçiriləcək iclasda hər iki tərəfin müvafiq nazirlərinin də iştirakı nəzərdə tutulur.
Şura çərçivəsində ikitərəfli münasibətlərin bütün aspektləri ətraflı nəzərdən keçiriləcək və əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi yolları diqqət mərkəzində olacaq. Danışıqlar zamanı həmçinin regional və qlobal proseslərin müzakirə edilməsi planlaşdırılır.
Son illərdə iki qonşu ölkə münasibətləri sabitləşdirmək, xüsusilə ticarət və turizm sahələrində əlaqələri genişləndirmək üçün mühüm addımlar atır. Hazırda əsas hədəf ikitərəfli ticarət dövriyyəsini 10 milyard dollara çatdırmaqdır.
Rəsmi Ankara və Afina arasında başladılan "müsbət gündəm" çərçivəsində səhiyyə, ətraf mühit, mədəniyyət, turizm və ticarət kimi sahələrdə əməkdaşlığın gücləndirilməsi hədəflənir. Rəsmi dairələr bu prosesin qarşılıqlı səfərlər və yeni razılaşmalar vasitəsilə daha da inkişaf edəcəyini proqnozlaşdırırlar.
Türkiyə ilə Yunanıstan arasındakı münasibətlər tarix boyu həm gərginlik dövrləri, həm də qarşılıqlı normallaşma cəhdləri ilə müşayiət olunub. Egey dənizində uzun müddətdir davam edən mübahisələr tərəflərin gündəmində mərkəzi yer tutur. Bu mübahisələrə dəniz yurisdiksiyası, dəniz altı ərazilərin hüquqi sərhədlərinin müəyyənləşdirilməsi, hava məkanından istifadə və Şərqi Egey adalarının silahsızlaşdırılmış statusu ilə bağlı ciddi fikir ayrılıqları daxildir.
Türkiyə tərəfi beynəlxalq hüquqa əsaslanan dialoqun tərəfdarı olduğunu bildirməklə yanaşı, Egey və Şərqi Aralıq dənizlərində öz qanuni hüquq və maraqlarının qorunmasının vacibliyini mütəmadi olaraq vurğulayır.
Son illərdə Yunanıstan İsrail ilə müdafiə sahəsində əməkdaşlığı genişləndirərək birgə hərbi təlimlərə və müasir silah sistemlərinin alışına üstünlük verir. Bu çərçivədə Yunanıstan, Cənubi Kipr Yunan Administrasiyası və İsrail arasındakı üçtərəfli əməkdaşlıq formatı daha da institusionallaşıb. Ötən ilin dekabrında hər üç ölkənin müdafiə rəsmiləri Şərqi Aralıq dənizində koordinasiyanı artırmaq, həmçinin hava və dəniz təlimlərini genişləndirmək məqsədilə birgə fəaliyyət planı imzalayıblar.
Rəsmi Ankara bu cür regional təşəbbüslərə ehtiyatla yanaşır və Türkiyənin enerji və təhlükəsizlik sahələrində kənarda qalmasından narahatdır. Türkiyə rəsmiləri Şərqi Aralıq dənizində gərginliyin artmasının qarşısını almaq və regionda uzunmüddətli sabitliyi təmin etmək üçün bütün tərəfləri əhatə edən inklüziv dialoq və əməkdaşlığa əsaslanan təhlükəsizlik mexanizmlərinin yaradılmasının zəruriliyini dəfələrlə bəyan ediblər.
Ankaranın iki dövlətli həlli və Şimali Kipr Türk Respublikasının (ŞKTR) suverenliyini müdafiə etdiyi Kipr məsələsində tərəflər arasında fikir ayrılıqları hələ də qalmaqdadır. Xüsusilə Şərqi Aralıq dənizində enerji kəşfiyyatı ilə bağlı ziddiyyətli suverenlik iddiaları vaxtaşırı münasibətlərdə gərginliyi artırır.
Buna baxmayaraq 2023-cü ildən etibarən diplomatik təmaslar nəzərəçarpacaq dərəcədə intensivləşib. Həmin ilin sonunda Afinada keçirilən Yüksək Səviyyəli Əməkdaşlıq Şurasının 5-ci iclası yeddi illik fasilədən sonra ilk görüş kimi tarixə düşüb. Hər iki tərəf bu addımı daha konstruktiv mühitə keçid kimi qiymətləndirib.
2024-cü il ərzində hərbi sahədə etimad quruculuğu tədbirləri və "müsbət gündəm" prosesi çərçivəsində müxtəlif səviyyələrdə danışıqlar davam etdirilib. Hər iki hökumət ünsiyyət kanallarını açıq saxlamağa və mövcud fikir ayrılıqlarını davamlı dialoq yolu ilə həll etməyə sadiqliklərini nümayiş etdiriblər.
