Amerika Birləşmiş Ştatlarının (ABŞ) Prezidenti Donald Tramp Rusiya ilə Ukraynanın enerji infrastrukturuna qarşı hücumları dayandırmaq məqsədilə dərhal qüvvəyə minəcək atəşkəs əldə olunduğunu bəyan etdi. Lakin Ukrayna Dövlət Başçısı Volodimir Zelenski bu açıqlamanı şəxsi üçün də yeni bir irəliləyiş kimi qiymətləndirərkən, Kremlin razılaşmanı hələ təsdiqləmədi.
BBC-nin Rusiya üzrə redaktoru Stiv Rozenberqin (Steve Rosenberg) qənaətinə görə, Moskva bu atəşkəsin Ukraynanın əl-qolunu bağlayaraq Rusiyaya üstünlük qazandıracağını düşünür.
Tramp oktyabrın 11-də Rusiya ilə Ukraynanın enerji infrastrukturuna qarşı hücumların dayandırılması mövzusunda razılıq əldə edildiyini açıqlayıb. Kiyev rəhbərliyi Rusiyanın da sazişə əməl edəcəyi təqdirdə atəşkəsə hazır olduğunu bildirib.
Kremlin mətbuat katibi Dmitri Peskov isə jurnalistlərin mövzu ilə bağlı sualına: "Təmaslar davam edir. Deyiləsi bir sözümüz olduqda sizi mütləq məlumatlandıracağıq", -deyə cavab verib.
Moskva razılaşmanı öz xeyrinə görür
Kremlinə yaxın Rusiya mətbuatı Trampın atəşkəs bəyanatını Moskva üçün bir "hədiyyə" kimi dəyərləndirib. Hökumətyönlü "Moskovski Komsomolets" qəzeti razılaşmanın Rusiyaya üstünlük təmin edəcəyini müdafiə edib.
Qəzetin yazdığına görə, Rusiyanın Ukraynanın enerji obyektlərinə qarşı hücumları dayandırması, bunun müqabilində Ukraynanın Rusiyanın neft emalı zavodlarını hədəf almasının qarşısının alınması demək ola bilər. Qəzet bu vəziyyətin faktiki olaraq birtərəfli razılaşmaya çevrilə biləcəyini iddia edib.
Son aylarda Ukraynanın Rusiyadakı neft obyektlərinə təşkil etdiyi uzaq mənzilli pilotsuz uçuş aparatı (PUA) hücumları ciddi zərərə və ölkə miqyasında yanacaq probleminə səbəb olub.
Moskvanın Ukraynanın bu hücumları davam etdirəcəyi təqdirdə Kiyevi ABŞ-nin iqtisadi maraqlarına zərər vurmaqda təqsirləndirə biləcəyi qeyd olunur. Rusiya rəsmiləri, həmçinin hücumların ABŞ-nin Rusiyadan dizel yanacağı idxalına dair razılaşmasını pozduğunu irəli sürə bilərlər.
Tramp sözügedən sazişin amerikalı istehlakçılara fayda verəcəyini iddia etsə də, idxal həcminin yanacaq qiymətlərini əhəmiyyətli dərəcədə salıb-salmayacağı sual altındadır.
Kremlin ABŞ-nin Ukraynaya dəstəyinin azalmasını istəyir
Rozenberqin qiymətləndirməsinə görə, Kremlin Ukraynanın Rusiya enerji obyektlərinə qarşı hücumlarının Vaşinqtonda narazılıq doğurmasını və ABŞ-nin Kiyevə verdiyi dəstəyin zəifləməsini məmnuniyyətlə qarşılayacaq.
Moskva Vaşinqtonun Ukrayna ilə kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsini dayandırmasını və Kiyevə göndərilmək üçün Avropa ölkələrinə edilən silah satışını dayandırmasını istəyir.
Trampın Ukrayna Dövlət Başçısı Zelenski haqqında: "Məncə, Ukraynanın yeni bir prezident seçməsinin vaxtı çatıb", -sözləri də Kremlin tərəfindən müsbət qarşılanıb.
Zelenski Ukraynada prezident seçkilərinin keçirilə bilməsi üçün Rusiyadan 60 günlük atəşkəs tələb edib. Lakin Peskov Moskvanın müvəqqəti atəşkəs əvəzinə daimi sülh istədiyini müdafiə edib.
Kremlin oktyabrın 12-də seçkilərin keçirilməsini təmin etmək məqsədilə bir günlük döyüşsüz rejim təklif edib. Lakin bu təklifin Ukrayna və Qərb ölkələri tərəfindən ciddi bir həll variantı kimi qəbul olunması gözlənilmir.
Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov da verdiyi açıqlamada Ukraynanın atəşkəsin təmin edəcəyi fasiləni haqq etmədiyini iddia edib.
Moskvanın hədəfi dəyişməyib
Rusiyanın enerji infrastrukturuna qarşı hücumlarını davam etdirməsi və qış fəsli yaxınlaşarkən Ukrayna üzərindəki təzyiqi artırmağa çalışması Kremlin hərbi əməliyyatları dayandırmaqda maraqlı olmadığına dair qənaətləri gücləndirir.
Zelenski oktyabrın 12-də verdiyi açıqlamada Rusiyanın gecə saatlarında və səhər saatlarında Ukraynadakı müxtəlif enerji obyektlərini hədəf aldığını bildirib.
Kremlə yaxın "Moskovski Komsomolets" qəzeti isə Ukraynanı Rusiyanın şərtləri daxilində sülhü qəbul etməyə məcbur etmək üçün ölkəni "Daş dövrünə qaytarmaq" çağırışı edib.
Rozenberqə görə, Moskvanın əsas hədəfi dəyişməyib: Ukraynanı təslim olmağa məcbur etmək. Kremlin Tramp ilə bağlanan dizel yanacağı sazişinin və ABŞ Prezidentinin Zelenskiyə qarşı artan səbrsizliyinin bu məqsədə çatmaqda kömək edəcəyini düşünür.
