Hindistanın Baş Naziri Narendra Modi Cənubi Kipr Rum İdarəsinə səfər edib. Bu səfər Hindistanı Avropa ilə ticarət dəhlizi vasitəsilə birləşdirmək potensialına malik olan adanın roluna diqqət yetirir. Lakin Türkiyə bu layihənin öz iştirakı olmadan həyata keçirilə bilməyəcəyini qəti şəkildə bəyan edib.
Rəsmilərin məlumatına görə, Modi Kanadada keçiriləcək G7 ölkələrinin sammitinə gedərkən, Cənubi Kipr Rum İcmasının rəhbəri Nikos Xristodulidis ilə birlikdə iyunun 15-də iş adamlarına müraciət etməyi və iyunun 16-da rəsmi danışıqlar aparmağı planlaşdırıb.
Hindistanın Cənubi Kiprə 23 ildən sonra ilk dəfə səfər edən lideri olan Modi bu səfəri Hindistan və Pakistan arasında raket və təyyarələrlə qarşılıqlı hücumların baş verdiyi, son onilliklərin ən ciddi gərginliyindən bir qədər sonra həyata keçirib.
Qeyd edək ki, bu qarşıdurma zamanı Pakistan bir neçə Hindistan təyyarəsini, o cümlədən “Rafale”-ləri vurdu ki, bu da Modi hökuməti üçün ciddi zərbə oldu.
Türkiyə İslamabada çataraq Hindistanın onlarla mülki vətəndaşın ölməsinə səbəb olan hava zərbələrini qınayan ilk ölkə oldu. Bu münaqişə həmin zamanda nüvə silahına malik iki ölkə arasında daha geniş regional münaqişə qorxularını artırdı.
Türkiyənin bölgədə atəşkəs və davamlı sülh mövqeyi, eləcə də münaqişə zamanı Pakistana dəstəyi Modinin sağçı hindu millətçi tərəfdarları arasında Türkiyəyə qarşı əhəmiyyətli narazılıq yaratdı.
“Türkiyəsiz dəhliz ola bilməz”
Hindistan uzun müddətdir ki, dəniz və dəmir yolu ticarət bağlantısı olan, Hindistan-Orta Şərq-Avropa Dəhlizi (IMEC) adlanan layihəni həyata keçirməyə çalışır. IMEC Qərb tərəfindən dəstəklənən Qlobal İnfrastruktur və İnvestisiya Tərəfdaşlığı (PGII) təşəbbüsünün bir hissəsidir.
Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan daha əvvəl bu layihənin Türkiyənin iştirakı olmadan həyata keçirilə bilməyəcəyini bəyan edib, çünki ən uyğun marşrut Şərqdən Qərbə doğru hərəkət edərək Türkiyədən keçir. Dövlət başçısı deyib:“Biz deyirik ki, Türkiyəsiz dəhliz ola bilməz. Türkiyə “önəmli istehsal və ticarət bazası”dır”.
Daimi həllə qovuşmaq üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatının rəhbərliyində aparılan çoxsaylı diplomatik səylərə baxmayaraq, Kıbrıs hələ də türklər və rumlar arasında davam edən münaqişə ilə qarşı-qarşıyadır.
Ərdoğan dəfələrlə vurğulayıb ki, gələcəkdə aparıyacaq danışıqlar iki bərabər statuslu suveren dövlətin mövcudluğunu tanımalıdır.
