Syerra-Leonedə təşkil olunan beynəlxalq toplantıya videomüraciətlə qatılan Türkiyənin birinci xanımı Əminə Ərdoğan əsas insan hüquqlarından məhrum milyonlarla qadın və uşağın mövcudluğunun dünyada dərinləşən ədalət çatışmazlığının bariz göstəricisi olduğunu deyib.
Ə.Ərdoğan “İqlim dəyişikliyi və münaqişələrə qarşı qadın və qız uşaqlarının dayanıqlılığının gücləndirilməsi” proqramı çərçivəsində çıxış edərək Syerra-Leonenin birinci xanımı Fatima Maada Bionu qadınlar və uşaqlar naminə nümayiş etdirdiyi “güclü liderliyə” görə təqdir edib.
O, eyni zamanda Fatima Maada Bionun Afrika Birinci Xanımları İnkişaf Təşkilatının (Organisation of African First Ladies for Development) sədri kimi fəaliyyəti, eləcə də artıq yeddinci ilini tamamlayan “Hands Off Our Girls” təşəbbüsünün qurucusu qismində gördüyü işləri yüksək qiymətləndirib.
Əminə Ərdoğan özünün sədrlik etdiyi Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Sıfır Tullantı üzrə Məşvərət Şurasında göstərilən əməkdaşlığa görə minnətdarlığını ifadə edib, Fatima Maada Bionun ümumi qlobal problemlərlə mübarizədə nümayiş etdirdiyi səylərinə diqqət çəkib.
Əminə Ərdoğan xanım çıxışı sırasında deyib: “İqlim dəyişikliyi dövrümüzün ən ciddi qlobal problemlərindən biridir və inkişaf səviyyəsindən asılı olmayaraq bütün ölkələrə təsir göstərir. Təbii fəlakətlərin, quraqlığın və dəniz səviyyəsinin yüksəlməsinin artması dünyamızı dərindən sarsıdır.”
Ən ağır yük qadınların üzərinə düşür
Dünyada 120-dən çox münaqişənin bəşəriyyəti tükəndirdiyini və “çökmə həddinə doğru sürüklədiyini” deyən Əminə Ərdoğan bu proseslərin ən ağır nəticələrinin qadınlar və uşaqlar üçün olduğunu bildirib.
Onun sözlərinə görə, təkcə 2024-cü ildə 676 milyon qadın və uşaq münaqişə bölgələrində yaşamağa məcbur qalıb, son iki ildə isə müharibələrdə həlak olan qadınların sayı əvvəlki dövrlərlə müqayisədə iki dəfə artıb.
Ə.Ərdoğan iqlim böhranının təsirləri səbəbindən 2050-ci ilədək təxminən 158 milyon qadının ifrat yoxsulluğa sürüklənə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Yaşamaq uğrunda mübarizə aparan, həyat hüququ, ərzaq təhlükəsizliyi, təmiz suya çıxış və təhsil kimi əsas hüquqlardan məhrum milyonlarla qadın və uşağın mövcudluğunun dünyanın ədalət göstəricilərinin uğursuzluqla dolu olmasının əsas səbəblərindən biri olduğunu vurğulayıb.
Ə.Ərdoğan qadınların rifah və ədalətin təmin olunduğu bir dünyanın qurulmasında “mərkəzi iştirakçılar” kimi qəbul edilməli olduğunu qeyd edərək deyib: “Humanitar böhranlarda qadınlar təkcə yardım gözləyən tərəf olmamalı, həll yollarının fəal iştirakçıları olmalıdırlar.”
Qlobal həmrəyliyə çağırış
Ölkənin birinci xanımı Əminə Ərdoğan aparılan tədqiqatlara əsasən, parlamentlərdə qadınların təmsilçiliyi artdıqca beynəlxalq ətraf mühit sazişlərinin təsdiqlənmə ehtimalının yüksəldiyini, qadınların vasitəçilik və sülh quruculuğunda iştirakının isə zorakılığın sona çatması ehtimalını 24 faizə qədər artıra bildiyini deyib.
O, qadınların daha yüksək sosial və siyasi mövqeyə malik olduğu ölkələrdə karbon emissiyalarının da 12 faiz daha aşağı olduğunu əlavə edib.
Ə.Ərdoğan qadınların kənd təsərrüfatı işçi qüvvəsinin yarısını təşkil etdiyini və resurslara bərabər çıxış təmin olunduğu təqdirdə qlobal aclığın 17 faizə qədər azaldılmasına töhfə verə biləcəyini bildirib.
Bu nümunələrin əsas bir həqiqəti üzə çıxardığını qeyd edən Ə.Ərdoğan deyib: “Qadın və uşaqların qlobal böhranlara qarşı dayanıqlılığının artırılması təkcə qadın liderliyi ilə mümkündür.”
Afrikadan yüksələn bu çağırışın dünya miqyasında qadın və uşaqların həyatında dönüş yaradacaq qlobal həmrəyliyi hərəkətə keçirəcəyinə ümid etdiyini bildirən Ə.Ərdoğan ilin sonuna yaxınlaşarkən “bəşəriyyətin davamlı sülhə nail olacağı və güclü gələcək qurmaq üçün birgə çalışacağı” bir yeni il arzulayıb.
