Dünya Bankı: Ukraynanın yenidənqurma xərcləri 588 milyard dollara yüksəlib

Dünya Bankı Ukraynanın bərpası və yenidənqurulması ilə bağlı xərclər üzrə qiymətləndirməsini yeniləyərək, ötən ilin sonuna olan rəqəmi əvvəlki hesabatdakı 524 milyard dollardan 588 milyard dollara qaldırıb.

Fevralın 23-də yayımlanan açıqlamada bildirilib ki, Rusiya ilə müharibənin başlamasından bəri dörd ili əhatə edən bu yenilənmiş on illik xərclər 2025-ci il üçün Ukraynanın Ümumi Daxili Məhsulunun (ÜDM) təxminən üç qatına bərabərdir. Yenilənmiş hesablamalar əsasən mənzil fondunun bərpası, enerji, təhsil, nəqliyyat və digər mühüm sektorlara yönəlib.

Bankın bəyanatında qeyd olunur ki, inkişaf tərəfdaşlarının dəstəyi ilə Ukrayna hökuməti 2026-cı il üçün bərpa prioritetlərinə nail olmaq istiqamətində əhəmiyyətli addımlar atır. Bura ümumi dəyəri 15 milyard dollardan çox olan dövlət investisiya layihələri, dağıdılmış mənzillərin maliyyələşdirilməsi, ərazilərin minalardan təmizlənməsi və çoxsektorlu iqtisadi dəstək proqramları daxildir.

Həmçinin bildirilib ki, 2022-ci ilin fevral ayından etibarən enerji, nəqliyyat və təhsil kimi vacib sahələrdə təcili təmir işləri vasitəsilə ən azı 20 milyard dollar dəyərində ehtiyac artıq ödənilib.

Məlumatlara görə, Ukraynaya dəymiş birbaşa ziyan hazırda 195 milyard dolları keçib (əvvəlki hesabatda 176 milyard dollar idi). Ən çox zərər çəkən sektorlar mənzil təsərrüfatı, nəqliyyat və enerjidir. Zərərlər və ehtiyaclar əsasən cəbhəyanı bölgələrdə və iri metropoliten ərazilərində cəmləşib.

Yenidənqurma və bərpa işləri

Enerji sektorunda zədələnmiş aktivlərdə ötən illə müqayisədə 21%, nəqliyyat sektorunda isə 24% artım müşahidə olunub. Ötən ilin sonuna olan məlumata görə, ölkənin mənzil fondunun 14%-i zədələnib və ya tamamilə məhv edilib ki, bu da 3 milyondan çox ev təsərrüfatına mənfi təsir göstərib.

Sektorlar üzrə bölgüyə əsasən, yenidənqurmaya ən çox ehtiyacı olan sahə büdcəsi 96 milyard dolları ötən nəqliyyat sektorudur. Ondan sonrakı yerləri 91 milyard dollarla enerji və 90 milyard dollarla mənzil sektoru tutur. Ticarət və sənaye sahəsində bərpa ehtiyacları 63 milyard dollar, kənd təsərrüfatında isə 55 milyard dollar təşkil edir.

Digər tərəfdən, minalardan təmizləmə sahəsindəki irəliləyişlərə baxmayaraq, partlayıcı sursatların zərərsizləşdirilməsi və dağıntıların təmizlənməsi xərclərinin təxminən 28 milyard dollar olduğu təxmin edilir.