Prezident Ərdoğan Qazaxıstanın ən nüfuzlu xəbər agentliklərindən biri olan “Kazinform”da qazax, ingilis və rus dillərində dərc olunan “Avrasiyada sülhün açarı: Türk Dünyası” adlı məqaləsində bunları qeyd edib:
"Regional münaqişələr və böhranlar bu gün qlobal miqyasda ortaq təhlükəsizliyimizə, iqtisadi rifahımıza və sabitliyimizə yönəlmiş hərtərəfli meydan oxuma xarakteri daşıyır. Qlobal sistem münaqişəli geosiyasi rəqabətin gətirdiyi yeni asimmetrik risklər, enerji təchizatı təhlükəsizliyində yaşanan qırılmalar və buna bağlı maliyyə dalğalanmaları qarşısında ciddi bir stress testi ilə üz-üzədir. Bununla yanaşı, süni intellekt oxunda yaşanan böyük transformasiyanın ortaya çıxardığı yeni dinamikalar qlobal sistemin həssaslığını daha da dərinləşdirir. Bütün bu sınaqlar, uzun müddətdir vurğuladığımız kimi, mövcud beynəlxalq sistemin və qlobal idarəetmə mexanizmlərinin qeyri-kafi olduğunu və islahat ehtiyacını açıq şəkildə ortaya qoyur.
2014-cü ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasındakı çıxışımda beynəlxalq sistemin həm strukturunun, həm də legitimliyinin mübahisəli hala gəldiyini dilə gətirərək, daha ədalətli bir dünyanın mümkün ola biləcəyini 'Dünya 5-dən böyükdür' ifadəsi ilə ortaya qoymuşdum. Təəssüflə qeyd etməliyəm ki, o gündən bəri qlobal sistemin daha ədalətli və əhatəli xarakter qazanması naminə əhəmiyyətli irəliləyiş əldə edilə bilmədi. Əksinə, qaydalara əsaslanan beynəlxalq nizam daha çox eroziyaya uğradı. Bunun ən bariz və ağrılı nümunəsi Qəzzada baş verənlərdir. İsrail törətdiyi bəşəri cinayətlərlə bəşəriyyətin ortaq dəyərlərini tapdaladı.
Türkiyə olaraq qlobal və regional böhranların öhdəsindən ancaq “tətbiq edilə bilən qaydalara” əsaslanan bir nizam yaradaraq gəlinə biləcəyini müdafiə edirik. Bu çərçivədə regionumuzda və qlobal səviyyədə böhran və münaqişələrin sona çatdırılması naminə həm çoxtərəfli təşkilatlar səviyyəsində, həm də fərdi olaraq məsuliyyət götürməkdən çəkinmirik. Sülh diplomatiyası və vasitəçilik təşəbbüslərimizdə bütün tərəflərlə etimad əsasında dialoq qurur, məsələlərin diplomasiya masası arxasında həll edilməsi üçün konkret addımlar atılmasını təmin edirik. Qlobal sülh və rifah naminə yürütdüyümüz prinsipial diplomatiyamızın dünya miqyasında təqdir olunduğunu görməkdən məmnunluq duyuruq.
Ancaq daha ədalətli, əhatəli və sabit bir sülh və rifah mühitinin formalaşdırılması naminə ikitərəfli, regional və qlobal tərəfdaşlıqların genişləndirilməli olduğu məlumdur. Bu məqamda regional münaqişələrin ilk növbədə region ölkələrinin institusional təşəbbüsləri ilə həll edilməli olduğuna inanırıq. Regional sahiblənmə anlayışımız istiqamətində başda Türk Dövlətləri Təşkilatı olmaqla, üzvü olduğumuz təşkilatlarla və qonşularımızla ortaq təşəbbüslərə hər zaman açıq olduğumuzu vurğulamaq istəyirəm. BMT Təhlükəsizlik Şurasının struktur problemləri, regional və qlobal münaqişələrin həlli və qalıcı iqtisadi rifahın bərqərar olunması başda olmaqla, demək olar ki, hər bir kritik məsələdə dost və qardaş Qazaxıstanla yürütdüyümüz əməkdaşlıq və tərəfdaşlıqlar xarici siyasətimiz baxımından müstəsna xarakterə malikdir.
1991-ci ildə Türkiyə müstəqilliyini elan etdiyi gün Qazaxıstanı tanıyan ilk ölkə olmuş və o gündən etibarən gücünü ortaq tariximizdən, mədəni və mənəvi bağlarımızdan alan münasibətlərimiz hər keçən gün daha da inkişaf etmişdir. Bizim dostluq hüququmuzun və mənəvi bağlarımızın keçmişi, şübhəsiz ki, daha qədimə əsaslanır. 2000-ci illərdən etibarən isə ikitərəfli münasibətlərimizdə yeni bir mərhələ keçilmiş; siyasi, iqtisadi və mədəni sahədə qurduğumuz institusional mexanizmlərlə əməkdaşlıq və tərəfdaşlıqlarımız daha konkret nəticələr verməyə başlamışdır. Enerji, nəqliyyat, loqistika və müdafiə sənayesi başda olmaqla, iqtisadi sahədəki əməkdaşlığımız təhsil və mədəniyyət sahəsindəki tərəfdaşlıqlarımızla daha geniş və möhkəm bir zəmində özünə yer tapmışdır.
2012-ci ildə təsis etdiyimiz Yüksək Səviyyəli Strateji Əməkdaşlıq Şurası ilə iqtisadi və ticarət əlaqələrimizin inkişaf etdirilməsi istiqamətində mütləq mühüm nailiyyətlər əldə etdik. Hazırda Qazaxıstanla ticarət dövriyyəmiz 10 milyard dollar səviyyəsinə yaxınlaşmaqdadır. Türk iş adamlarının bu günə qədər Qazaxıstana qoyduğu birbaşa investisiyalar 6 milyard dollara yaxınlaşıb. Türkiyədən podratçılar Qazaxıstanda 30 milyard dolları ötən 550-yə yaxın layihəni tamamlayıblar. Qazaxıstan Prezidenti, qardaşım Kasım-Jomart Tokayevlə müəyyən etdiyimiz ticarət dövriyyəsi hədəfi 15 milyard dollardır. Ümid edirəm ki, qarşılıqlı səylərlə bu hədəfə də yaxın zamanda çatacayıq, buna inanıram.
Xalqlarımız arasındakı qardaşlıq əlaqələrini gücləndirən təhsil, idman və mədəniyyət sahələrindəki münasibətlərimizi də mükəmməl səviyyəyə çatdırmaq prioritet gündəm mövzularımızdandır. Məlum olduğu kimi, Türk Dövlətləri Təşkilatının 2026-cı il Turizm Paytaxtı olaraq Ankara seçilmişdir. Bu vəsilə ilə qazax qardaşlarımızı zəngin mədəni, tarixi və bəşəri irsi ilə Türk dünyasının ortaq yaddaşını əks etdirən Paytaxtımıza dəvət etmək istəyirəm. İl boyu keçirəcəyimiz tarixi, mədəni və idman tədbirlərində qazax qardaşlarımızı da aramızda görməkdən məmnun olacağıq.
Mayın 14-dəki Qazaxıstan səfərimiz bizim üçün olduqca mənalıdır. ABŞ-İsrail ilə İran arasındakı böhran, Qəzzadakı kövrək atəşkəs prosesi başda olmaqla, regionumuzun həm siyasi, həm də enerji təhlükəsizliyi və təchizatı problemləri kimi iqtisadi müstəvidə sınağa çəkildiyi bu günlərdə Qazaxıstanda keçirəcəyimiz ikitərəfli görüşlər böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu səfərin həm ölkələrimiz arasındakı siyasi, iqtisadi və ticarət əlaqələrini inkişaf etdirəcəyinə, həm də xalqlarımız arasındakı qədim dostluğa töhfə verəcəyinə inanıram. Yenə bu səfər çərçivəsində Türk Dövlətləri Təşkilatının Dövlət Başçılarının Qeyri-rəsmi Sammitində iştirak edəcəyik. Bu sammitdə, Türk dünyası olaraq siyasi, iqtisadi və mədəni əməkdaşlıq və tərəfdaşlıq potensiallarımızı müzakirə edəcək, regional siyasi və iqtisadi imkanları qiymətləndirmək imkanı tapacağıq. Türk dünyasını təmsil edən dövlətlər olaraq “Xoca Əhməd Yasəvinin 'Aclar doymadıqda, varlılar ağlamırsa, dünya tez yıxılar' anlayışı ilə regionumuzda və dünyada sülh, rifah və sakitlik mühitinin bərqərar olması üçün məsuliyyət götürməkdən heç vaxt imtina etməyəcəyik”.
