Fələstinin Suriya səfiri Samir əl-Rifai bildirib ki, 2000-2024-cü illər arasında Bəşər Əsəd hakimiyyətinin həbsxanalarında 1,784 fələstinli məhbus itkin düşüb.

Dəməşqdəki Fələstin səfirliyində “Anadolu” agentliyinə danışan əl-Rifai qeyd edib ki, sənədləşdirilmiş bu rəqəmlər əslində real vəziyyəti tam əks etdirməyə bilər, çünki bəzi əlavə vəziyyətlərin bildirilmiş olmaması ehtimalı var.

İtkin düşənlərin sənədləşdirilməsi

Əl-Rifai itkin düşən məhbusların adları, həbs tarixləri və saxlanıldıqları yerləri əks etdirən sənəd təqdim edib. Bu adlar arasında 2013-cü ildə Dəməşqin Maşru Dumər bölgəsindən həbs olunan Macid Məhəmməd Şumer və 2014-cü ildə Suriyanın cənubundakı Dərada saxlanılan Vasim Mahmud Bədran da var.

O, həmçinin şəxsən tanıdığı iki fələstinli həkim - Əlaə əd-Din Yusif və Hael Həmidi də qeyd edib ki, onlar 2013-2014-cü illər arasında Dəməşqdə həbs olunublar.

Əl-Rifai bildirib ki, yalnız 2013-cü ildə Əsəd hakimiyyətinin həbsxanalarında təxminən 500 məcburi itkin düşmə hadisəsi sənədləşdirilib və bu rəqəmlər sonrakı illərdə artıb.

Rəsmi səylər barədə soruşulduqda, o qeyd edib ki, səfirlik dəfələrlə Əsəd hökuməti ilə əlaqə saxlayıb, lakin aydın cavablar ala bilməyib, çünki rəsmilər məsuliyyətdən yayınmaq üçün sorğuları başqalarına yönəldiblər.

Beynəlxalq hesabatlara görə, minlərlə məhbus Sednaya həbsxanasında gizli şəkildə edam edilib. Bu hesabatlara əsasən, 2011-2015-ci illər arasında rejim hər həftə 50 nəfəri məhkəməsiz edam edib.

Əsəd hökuməti 2011-ci ildə dinc siyasi keçid tələb edən etirazları yatırmaq üçün bütün mümkün vasitələrdən istifadə edib və bu, dağıdıcı vətəndaş müharibəsinə səbəb olub.

Fələstinin səyləri

1985-1991-ci illər arasında Əsədin həbsxanalarında altı il həbsdə olan əl-Rifai bildirib ki, Fələstin prezidenti Mahmud Abbas fələstinli qaçqınlar, məhbuslar, humanitar yardım və səhiyyə məsələlərini müzakirə etmək üçün Dəməşqə bir neçə nümayəndə heyəti göndərib.

“Lakin bu nümayəndə heyətləri itkin düşən məhbuslar haqqında heç bir məlumat əldə etmədən geri qayıtdılar”, -deyə o bildirib.

Əsəd hakimiyyətinin devrilməsindən sonra səfirlik Sednaya həbsxanasından azad edilmiş fələstinli məhbuslarla əlaqə saxlayaraq itkin düşən həmvətənləri haqqında məlumat toplamağa çalışıb, lakin heç bir nəticə əldə edilməyib.

Əl-Rifai qeyd edib ki, itkin düşənlər arasında yalnız Suriyadakı fələstinli qaçqınlar deyil, həm də işğal altındakı İordan çayının qərb sahilindən olan şəxslər var. O, Suriyanın bir vaxtlar “fələstinli döyüşçülər üçün təhlükəsiz sığınacaq” kimi qəbul edildiyini, lakin bir çoxunun müəmmalı şəraitdə yoxa çıxdığını vurğulayıb.

Əsəd rejiminin süqutundan sonra, Qərb Sahilinin şimalındakı Cenin şəhərindən olan bir fələstinli məhbus Sednaya həbsxanasından azad edilib.

Əl-Rifai bildirib ki, o, 1985-ci ildən həbsdə idi. Onun həbsinin təfərrüatlarını açıqlamadan, əl-Rifai həmin şəxsin hazırda Dəməşqdə olduğunu və Prezident Abbas tərəfindən aylıq təqaüd aldığını, Ceninə qayıdış üçün hazırlıqların davam etdiyini qeyd edib.

Əl-Rifai həmçinin bildirib ki, İordan çayının qərb sahilindəki ailələr onunla görüşlər zamanı Suriyada illər əvvəl itkin düşən qohumları haqqında məlumat veriblər, lakin Əsəd rejimi onların taleyi ilə bağlı heç bir cavab verməyib.