İQTİSADİYYAT
4 dəqiqə oxuma
Trampın Qrenlandiyanı müdafiə edənlərə qarşı tarif tətbiq etmək təhdidi fyuçerslərini aşağı saldı
Ekspertlərin fikrincə, Trampın atdığı addımlar ABŞ-ın ən böyük ticarət tərəfdaşı və maliyyəçisi olan Avropanın dəstəyinin əsasını təşkil edən strateji...
Trampın Qrenlandiyanı müdafiə edənlərə qarşı tarif tətbiq etmək təhdidi fyuçerslərini aşağı saldı
Honq Konqun Hang Senq indeksi 0.9% azalaraq 26,614.76 səviyyəsinə düşdü. Şanxay Kompozit indeksi isə 0.3% artaraq 4,113.86 səviyyəsinə yüksəldi. / Reuters
19 yanvar 2026

Ekspertlərin fikrincə, Trampın atdığı addımlar ABŞ-ın ən böyük ticarət tərəfdaşı və maliyyəçisi olan Avropanın dəstəyinin əsasını təşkil edən strateji uyğunlaşmanı və institusional etimadı sarsıdır.

Prezident Donald Trampın Qrenlandiyanı idarə etmək istəyinə qarşı çıxdığı üçün səkkiz Avropa ölkəsindən idxala 10 faiz əlavə tarif tətbiq etməklə hədələməsindən sonra ABŞ səhmlərinin fyuçersləri bu gün (19 yanvar 2026) kəskin şəkildə aşağı düşüb.

Trampın hədəf aldığı Avropa ölkələri sərt reaksiya verərək, təhdidlərin "transatlantik münasibətləri zəiflətdiyini və təhlükəli bir aşağıya doğru spiral riski daşıdığını" bildiriblər. Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almaniya, Birləşmiş Krallıq, Hollandiya və Finlandiya tərəfindən verilən qeyri-adi dərəcədə güclü birgə bəyanat Trampın təxminən bir il əvvəl Ağ Evə qayıtmasından bəri Avropa müttəfiqlərinin ən güclü tənqidi olub.

S&P 500 fyuçersləri 0,8%, "Dow Jones" sənayesi orta hesabları fyuçersləri isə 0,7% düşüb.

"SPI Asset Management" şirkətindən Stiven İnnes qeydində bildirib ki, Trampın hərəkətləri ABŞ-ın ən böyük ticarət tərəfdaşı və maliyyəçisi olan Avropanın dəstəyinin əsasını təşkil edən strateji uyğunluğu və institusional inamı sınağa çəkir.

İnnes bildirib ki, Qərb alyansı daxilində geosiyasi bütövlüyün artıq zəmanət kimi qəbul edilmədiyi bir dünyada kapitalın qeyri-müəyyən müddətə ABŞ aktivlərinə yönləndirilməsi daha az avtomatik hala gəlir. Bu, qısamüddətli likvidasiya hekayəsi deyil. Bu, yavaş bir yenidən balanslaşdırma hekayəsidir və bunlar daha çox nəticəli proseslərdir".

Asiyada isə, Çinin 2025-ci ilə qədər iqtisadiyyatının illik müqayisədə 5% böyüyəcəyini elan etməsindən sonra səhmlər qarışıq yönümlü olub, lakin son rübdə impulsu itirib. Neft qiymətləri bir qədər artıb. Güclü ixrac Trampın Çindən idxala tətbiq etdiyi daha yüksək tariflərə baxmayaraq, nisbətən zəif daxili tələbatı kompensasiya etməyə töhfə verib.

Honkonqda "Hang Seng" indeksi 0,9% azalaraq 26.614,76 bala çatıb. Lakin Şanxay Kompozit İndeksi 0,3% artaraq 4.113,86 bala yüksəlib.

Tokioda "Nikkei 225" indeksi 0,8% azalaraq 53.523,92 bala çatıb. Gələn ay erkən seçkilər üçün parlamenti buraxmağa hazırlaşan Yaponiya Baş naziri Sanae Takaiçinin bu gün mətbuat konfransı keçirməsi gözlənilir.

Digər Asiya bazarlarında Cənubi Koreyanın "Kospi" indeksi texnologiya səhmlərindəki güclü artımlar sayəsində rekord göstəricisini davam etdirərək 1,4% artaraq 4.906,58 bala çatıb. Yarımkeçirici istehsalçısı "SK Hynix"in səhmləri 1,9% artıb.

Tayvanda "Taiex" indeksi 0,7%, Hindistanın "Sensex" indeksi isə 0,6% azalıb.

Bazarların rekord həddə yaxınlaşdığı bir dövrdən sonra korporativ mənfəət mövsümünün ilk həftəsi başa çatdığı üçün "Wall Street"dəki səhmlər cümə günü aşağı düşüb.

S&P 500 0,1%, "Dow" sənaye indeksi isə 0,2% azalıb. "Nasdaq" kompozit indeksi də 0,1% azalıb. Hər üç indeks həftəni daha aşağı səviyyədə bağlayıb, kiçik kapitallaşmalı səhmlər nisbətən daha yaxşı göstəricilərə malik olub. Russell 2000 indeksi 0,1% məhdud artım göstərib.

Texnologiya səhmləri gün ərzində bazar hərəkətinin ən güclü hərəkətverici qüvvələri olub. Bir çox böyük texnologiya şirkətinin səhmləri güclü qazanc əldə edib və bu da digər sahələrdəki itkiləri kompensasiya etməyə kömək edib.

Qazanc hesabatları investorlara istehlak xərcləri və şirkətlərin davamlı inflyasiya və daha yüksək tariflər qarşısında necə fəaliyyət göstərdikləri barədə daha aydın bir təsəvvür verə bilər. İnvestorlar, xüsusən də texnologiya sektorundan gələn nəticələri diqqətlə izləyir, çünki süni intellekti əhatə edən həvəsdən qaynaqlanan yüksək səhm qiymətlərinin haqlı olub-olmadığını anlamağa çalışırlar.

Bu həftə aviaşirkətlər, sənaye və texnologiya şirkətlərindən daha geniş mənfəət elanları gözlənilir. "United Airlines", 3M və "Intel" hamısı rüblük nəticələrini açıqlamağa hazırlaşır.

Federal Ehtiyat bu həftə hökumətin şəxsi istehlak xərcləri (PCE) qiymət indeksi məlumatlarının açıqlanması ilə daha bir inflyasiya yeniləməsi alacaq. PCE, FES-in inflyasiyanı ölçmək üçün üstünlük verdiyi göstəricidir.

FES-in növbəti siyasət iclası iki həftədən sonra keçiriləcək. Bankın əmək bazarındakı yavaşlamanı FES-in 2% hədəfindən yuxarıda qalan davamlı yüksək inflyasiya ilə kompensasiya etməyə çalışdığı üçün hazırkı baza faiz dərəcəsini dəyişməz saxlaması gözlənilir.

Bu gün səhər digər ticarət əməliyyatlarında ABŞ xam neftinin qiyməti 11 sent düşərək bir barel üçün 59,23 dollara düşüb. İran hökumətinə qarşı geniş yayılmış etirazlardan sonra qiymətlər dəyişkənlikdən sonra sabitləşib.

Beynəlxalq baza "Brent" xam neftinin qiyməti də 13 sent düşərək bir barel üçün 64,00 dollara düşüb.

Qızıl qiymətləri yenidən yüksələrək 1,7% artıb, gümüş qiymətləri isə 5,2% artıb.

ABŞ dolları Yapon yeninə qarşı 157,93-dən 157,87-yə düşüb. Avro isə 1,1581 dollardan 1,1631 dollara yüksəlib.