Qəzzada atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq İsrailin davam edən qanun pozuntularına işarə edən İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT) Təhlükəsizlik Şurasını beynəlxalq hüququ qorumaq, məsuliyyəti təmin etmək və Fələstinin Birləşmiş Millətlər Təşkilatına tamhüquqlu üzv kimi qəbul edilməsi prosesini irəli aparmaq üçün təcili tədbirlər görməyə çağırıb.
Yanvarın 28-də Şurada İƏT adından çıxış edən Türkiyənin BMT-dəki daimi nümayəndəsi Əhməd Yıldız İsrail ilə Fələstin müqavimət qrupu HƏMAS arasında 2025-ci ilin oktyabrında imzalanan atəşkəs razılaşmasının "dağıdıcı düşmənçiliklərə son qoymaq yolunda mühüm mərhələ" təşkil etdiyini, lakin atəşkəsin həyata keçirilməsinin risk altında olduğunu bildirib.
Əhməd Yıldız bildirib ki, atəşkəs genişmiqyaslı zorakılığı azaltsa da və humanitar yardıma çıxışı asanlaşdırsa da, İsrailin təkrar hücumları və humanitar yardıma çıxışa qoyulan davamlı məhdudiyyətlər səbəbindən kövrək olaraq qalır. Bu vəziyyət, o cümlədən UNRWA və beynəlxalq humanitar təşkilatlara qarşı görülən digər kobud tədbirlər və işğalçı dövlət tərəfindən atəşkəs sazişinin digər pozuntuları həyat qurtaran yardımın Fələstin xalqına çatmasına mane olur.
Beynəlxalq səyləri alqışlayan Yıldız deyib: “ABŞ prezidenti Donald Trampın Qəzzada atəşkəsi qorumaq səylərini alqışlayırıq. Bununla yanaşı İsrailin hərəkətləri sahədəki irəliləyişi sarsıtmağa davam edir.
Lakin, İsrailin xüsusilə Qəzza zolağında və İordan çayının qərb sahilində Fələstin xalqına qarşı davam edən təcavüzünə, o cümlədən Qüdsdəki müqəddəs yerlərdə tarixi və hüquqi status-kvonun pozulmasına diqqət çəkmək istəyirik. Bu qanunsuz hərəkətlər atəşkəs sazişinin rahat şəkildə həyata keçirilməsinə mane olur.
İƏT həmçinin razılaşma ilə bağlı siyasi inkişafları alqışlasa da, atəşkəs razılaşmasının ikinci mərhələsinin başlanması və Qəzza zolağını idarə etmək və fələstinlilərə öz işlərinin idarə olunmasında dəstək olmaq üçün keçid orqanı kimi Fələstin komitəsinin yaradılması elanını dəstəkləyir".
Beynəlxalq fəaliyyətə çağırışlar
"Təhlükəsizlik Şurasının Fələstinin Birləşmiş Millətlər Təşkilatına tamhüquqlu üzvlüyü ilə bağlı tez bir zamanda tədbir görməsini tələb etdiyimizi təkrarlayırıq", - deyə Yıldız bildirib və bunun "ədalətli və davamlı sülh və çoxtərəfli sistemin etibarlılığı üçün həyati əhəmiyyət daşıdığını" qeyd edib.
Əhməd Yıldız humanitar koordinasiyanın vacibliyini vurğulayaraq, "müxtəlif BMT agentliklərinin, xüsusən də UNRWA-nın koordinasiyalı humanitar yardımın təmin edilməsindəki rolunu" dilə gətirib.
İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT) Yaxın Şərqdə davamlı sülhün İsrailin işğal olunmuş Suriyanın Qolan təpələri də daxil olmaqla bütün işğal olunmuş ərəb ərazilərindən tamamilə çıxmasını və Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinə tam əməl etməsini təkrarlayıb.
Təşkilat İsrailin Fələstin xaricindəki hərəkətlərini qınayaraq, "8 dekabr 2024-cü ildən bəri İsrailin Suriya ərazisinə müdaxilələrini" və "27 noyabr 2024-cü ildən bəri İsrailin Livanda atəşkəsi təkrar pozmasını" xatırladıb.
Əhməd Yıldız bildirib ki, sonda İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT) Təhlükəsizlik Şurasını beynəlxalq hüququ qorumaq, məsuliyyəti təmin etmək və qanunsuz İsrail işğalına və Fələstin xalqının məruz qaldığı ədalətsizliklərə son qoymaq üçün təcili və yekdilliklə hərəkətə keçməyə çağırır.
Atəşkəsin qüvvəyə minməsindən bəri İsrailin təkrar pozuntuları 486 fələstinlinin ölümünə və 1341 nəfərin yaralanmasına səbəb olub.
Atəşkəsin məqsədi İsrail tərəfindən 8 oktyabr 2023-cü ildə başlatılmış və iki il davam edən soyqırım müharibəsinə son qoymaq olub və 71 mindən çox insanın ölümünə, 171 min insanın yaralanmasına və Qəzzanın mülki infrastrukturunun təxminən 90 faizinin geniş şəkildə məhv edilməsinə səbəb olub. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı yenidənqurma xərclərinin təxminən 70 milyard dollar olduğuna işarə edir.
