Fransa dekabrın 8-də (bu gün) Qobi səhrasından qaçaq yolla çıxarılaraq gömrük orqanları tərəfindən müsadirə olunan 70 milyon illik dinozavr skeletinin təxminən on il sonra Monqolustana geri göndərilməsinə qərar verib.
Nadir növ hesab edilən və “Tyrannosaurus rex” növü dinozavrın Asiya mənşəli “qohumu” kimi tanınan “Tarbosaurus baatar” Cənubi Koreya vasitəsilə ölkədən çıxarıldıqdan sonra 2015-ci ildə Fransanın mərkəzindəki Qannat qəsəbəsində ələ keçirilib. Dövlət bütcəsi naziri Ameli de Monşalen dinozavr yumurtaları da daxil olmaqla təxminən 30 digər fosillə birlikdə skeletin rəsmi şəkildə təhvil verilməsinə hazırlaşır.
Fransa gömrük rəsmisi Sofi Xokkerel “France 2” telekanalına açıqlamasında deyib: “Bu, ələ keçirildiyi vaxt dəyəri təxminən 700 min avro olan tam bir “Tarbosaurus” nümunəsidir. Lakin həmin vaxtdan bəri bazar xeyli böyüyüb”. O əlavə edib ki, fosilin hazırkı dəyəri bunun iki-üç qatına qədər arta bilər. S.Xokkerel tapıntını mükəmməl bir kəşf adlandırıb.
Təxminən 70–65 milyon il əvvəl Kratase dövrünün son mərhələsində Asiyada yaşamış “Tarbosaurus baatar” növünə qitə hüdudlarından kənarda rast gəlinməyib. Bu səbəbdən fosilin Monqolustana geri qaytarılması xüsusilə əhəmiyyətli sayılır.
Monqolustan dövləti bir əsr əvvəl tədqiqatçı Roy Çapman Endryusun Qobi səhrasında dinozavr yumurtaları tapmasından bəri həm paleontoloqların, həm də qaçaqmalçıların hədəfində olan bölgədən itirilmiş fosilləri geri qaytarmaq üçün illərdir çalışır.
Monqolustan qanunlarına görə, fosillərin rəsmi icazə olmadan ölkədən çıxarılması qadağandır və xaricdə ələ keçirildikdə adətən geri qaytarılır.
Qeyd edək ki, sözügedən iş 2021-ci ildə Parisdə keçirilmiş, rekord məbləğə satılan “Triseratops” nümunəsinin hərracı kimi diqqətçəkən satışlarla gündəmə gələn fosil qaçaqmalçılığına dair qlobal müşahidələrin artdığı bir dövrə təsadüf edir. Həmin hərracda səkkiz metrlik nümunə 6,6 milyon avroya satılmışdı.
