Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (BEA) rəhbəri Fatih Birol İrana qarşı aparılan müharibənin səbəb olduğu enerji böhranı nəticəsində qlobal iqtisadiyyatın “ciddi bir təhdid” altında olduğunu söyləyib və böhran bu şəkildə davam edərsə, “heç bir ölkənin təsirlərdən kənarda qala bilməyəcəyi” barədə xəbərdarlıq edib.
F.Birol bu gün (23 mart 2026) Avstraliyanın paytaxtındakı “National Press Club”da etdiyi çıxışında mövcud enerji böhranını 1970-ci illərdəki böhranlarla və Rusiyanın 2022-ci ildə Ukraynaya qarşı başladığı müharibənin təsiri ilə müqayisə edib.
“Bu böhran mövcud vəziyyətilə iki neft böhranı və bir qaz böhranının birləşməsidir. Qlobal iqtisadiyyat bu gün çox böyük bir təhdidlə üz-üzədir və bu problemin mümkün qədər tez zamanda həll olunacağına çox ümid edirəm”, -deyə BEA rəhbəri qeyd edib.
Fatih Birol deyib: “Bu böhran bu istiqamətdə irəliləməyə davam edərsə, heç bir ölkə onun təsirlərindən kənarda qala bilməyəcək. Bu səbəbdən qlobal səylərə ehtiyac var”.
Müharibə dördüncü həftəsinə daxil olarkən, ABŞ prezidenti Donald Tramp və İran rəsmiləri qarşılıqlı təhdidlərlə çıxış ediblər. ABŞ Prezidenti dünya neft və qaz daşımalarının təxminən 20 faizinin keçdiyi və hazırda bağlanmış olan Hörmüz boğazının yenidən açılmasını tələb edib.
Bu dar keçiddəki tıxanma buradan keçən neft tədarükünü demək olar ki, tamamilə dayandırıb və neft qiymətləri sürətlə yüksəlib.
Daha çox neft ehtiyatı bazara çıxarıla bilər
Fatih Birol İran müharibəsi səbəbindən ehtiyac yaranarsa, daha çox neft ehtiyatının bazara çıxarılması ilə bağlı Beynəlxalq Enerji Agentliyinin Asiya və Avropadakı hökumətlərlə danışıqlar apardığını bildirib
O deyib ki, zərurət yaranarsa, əlbəttə ki, bunu edərik. Şəraitə baxarıq, bazarları təhlil edərik, qiymətləndirərik və üzv ölkələrimizlə məsləhətləşərik.
BEA üzvü olan ölkələr martın 11-də qlobal xam neft qiymətlərindəki artımı dayandırmaq üçün strateji ehtiyatlardan rekord səviyyədə, 400 milyon barel neftin buraxılması barədə razılığa gəlmişdilər.
Birol yeni bir neft buraxılışı qərarı üçün müəyyən xam neft qiymət səviyyəsinin həlledici amil olmayacağını da əlavə edərək, Yaxın Şərqdəki böhranı “çox ciddi” fakt olaraq xarakterizə edib.
