Alican Ayanların moderatorluğu ilə baş tutan paneldə Malayziyanın Baş nazirinin müavini Əhməd Zahid Hamidi, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Sülhməramlı Əməliyyatlar üzrə Baş katibinin müavini Jan-Pyer Lakrua, Amerika Ərəb Mərkəzinin sədri Fərəh əl-Atassi, Siyasət, İqtisadiyyat və Cəmiyyət Araşdırmaları Vəqfinin (SETA) Xarici Siyasət və Təhlükəsizlik Araşdırmaları direktoru Murat Yeşiltaş və "Atlantic Council"un böyük elmi işçisi Riç Outzen məruzəçi qismində iştirak ediblər.
Amerika Ərəb Mərkəzinin sədri F.Atassi Türkiyənin diplomatik nüfuzundan istifadə edərək ABŞ-nin Suriyaya tətbiq etdiyi sanksiyaların ləğvini təşviq etdiyini bildirib. O vurğulayıb ki, bu addım Suriyanın beynəlxalq bank sisteminə yenidən inteqrasiyasına yol açır. Eyni zamanda investisiya və iqtisadi imkanların önünü açdığını diqqətə çatdırıb.
F.Atassi Türkiyənin dialoqu dəstəklədiyini bəyan edərək deyib: "Suriyanın azad edilməsindən bəri Türkiyə-Suriya münasibətləri böyük bir transformasiya mərhələsindən keçdi. Artıq münasibətlərimizi keçmişin siyasi və təhlükəsizlik narahatlıqları ilə qiymətləndirmirik. Biz onları gələcəkdəki iqtisadi, investisiya və strateji imkanlarla müəyyən edirik."
Ərəb dünyasının Türkiyəni etibarlı və strateji tərəfdaş kimi gördüyünü ifadə edən F.Atassi rəsmi Ankaranın region ölkələri ilə diplomatik əlaqələrin inkişafında mühüm rol oynadığını qeyd edib.
F.Atassi Türkiyə ilə Misir arasında münasibətlərin normallaşmasına diqqət çəkib. İki ölkə arasında milyonlarla dollarlıq ticarət müqavilələrinin imzalandığını xatırladıb. O, yaxın vaxtlarda imzalanan Məkkə Müdafiə Sazişinin də region üçün mühüm bir irəliləyiş olduğunu vurğulayıb.
Vaşinqtonun "Gözlə və Gör" Yanaşması
"Atlantic Council"un böyük elmi işçisi R.Outzen dünyadakı problemlərin getdikcə mürəkkəbləşdiyini dilə gətirib. O, heç bir ölkənin beynəlxalq sistemə təkbaşına liderlik edə bilməyəcəyini vurğulayıb.
ABŞ-nin qlobal liderliyini qoruyub saxlaması üçün müttəfiqlərinə ehtiyacı olduğunu qeyd edən R.Outzen Türkiyənin diplomatik və strateji imkanlarını inkişaf etdirdiyini, münaqişənin müxtəlif tərəfləri ilə əlaqələr qura bilməsinin ABŞ diplomatiyasına da töhfə verdiyini ifadə edib.
Livanda BMT Hərbi Qüvvələri Əməliyyatlarının Başa Çatmasının Riskələri
BMT Sülhməramlı Əməliyyatlar üzrə Baş katibinin müavini J-P.Lakrua Türkiyənin xüsusilə Qara dəniz regionunda mühüm rol oynadığını bildirib. O, Türkiyənin bu istiqamətdəki töhfələri ilə BMT üçün etibarlı tərəfdaş olduğunu sübut etdiyini diqqətə çatdırıb.
Livandakı BMT hərbi qüvvələri əməliyyatlarının dayandırılmasının ciddi təhlükəsizlik və humanitar risklər yarada biləcəyinə diqqət çəkən J-P.Lakrua belə bir vəziyyətdə Livan ilə İsrail arasındakı "Mavi Xətt" boyunca baş verən hadisələri müşahidə edib hesabat hazırlayacaq beynəlxalq mexanizmin qalmayacağını vurğulayıb.
Lakrua Livandakı BMT iştirakının hər hansı formatda davam etdiriləcəyinə ümid etdiklərini bildirib. O, Türkiyə də daxil olmaqla beynəlxalq tərəfdaşların Livana humanitar, maliyyə və təhlükəsizlik sahələrində dəstək verməsinin vacibliyinə işarə edib.
Regional Təhlükəsizlik
SETA Xarici Siyasət və Təhlükəsizlik Araşdırmaları direktoru M.Yeşiltaş ABŞ-nin Yaxın Şərq siyasətindəki strateji qeyri-müəyyənliklərə toxunub. O, İsrail və İran arasındakı rəqabətin də regional təhlükəsizlik və sabitliyi təhdid etdiyini bildirib. M.Yeşiltaş bu şərtlərin region ölkələrini müdafiə məqsədli bir ittifaq yaratmağa sövq etdiyini qeyd edib.
Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistanın təsis etdiyi Məkkə Müdafiə İttifaqının hər hansı bir ölkəni hədəf almadığını vurğulayan M.Yeşiltaş bu təşəbbüsün necə bir strateji çəkindiricilik təmin edəcəyini qiymətləndirmək üçün hələ tez olduğunu və bunun vaxt tələb edəcəyini diqqətə çatdırıb.
Türkiyə-Malayziya Əməkdaşlığı
Malayziyanın Baş nazirinin müavini Ə.Z.Hamidi Malayziya ilə Türkiyə arasında sıx əməkdaşlığın böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini vurğulayıb. O, bu tərəfdaşlığın yalnız ticarətlə məhdudlaşmamalı olduğunu bildirib. Tərəfdaşlığın bilik və texnologiya mübadiləsini, habelə təhsil və diplomatiya sahələrini də əhatə etməsinin vacibliyini qeyd edib.
Cənub-Şərqi Asiyada sülh və sabitliyin qorunmasının vacibliyinə diqqət çəkən Ə.Z.Hamidi böyük güclərin ASEAN üzvü olan ölkələr üzərindəki nüfuzunu artırmasının qarşısının alınmalı olduğunu vurğulayıb.
