Uzun müddətdir yox olduğu zənn edilən endemik bir lalə növü Amasiyanın şimalında, yerli bir təbiət həvəskarının diqqətli baxışları sayəsində 130 il sonra yenidən kəşf edildi.
"İtkin Amasiya laləsi" olaraq bilinən bitki vəhşi təbiətdə son dərəcə 1896-cı ildə qeydə alınmışdı və o tarixdən sonra botanika aləmində itkin hesab olunurdu.
Amasiyada təbiət həvəskarı olan Ercan Eftelioğlu təbiətdə bir gəzinti zamanı qeyri-adi bir lalə fərq etdi və bitkinin fotoşəkillərini eyniləşdirilməsi üçün botaniklərə göndərib.
Bolu Abant İzzet Baysal Universitetindən İsmail Eker ilə İstanbul Nezahat Gökyiğit Botanika Bağından Salih Sercan Kanoğlu daha sonra bölgəni ziyarət edərək bitkinin "İtkin Amasiya laləsi" olduğunu təsdiqləyiblər.
Eker bu növün ilk dəfə 1892-ci ildə toplandığını və vəhşi təbiətdə son dəfə 1896-cı ildə sənədləşdirildiyini söyləyib.
Özü də daxil olmaqla çox sayda türk və beynəlxalq tədqiqatçının son 130 ildə bölgədə axtarış apardığını axtardığını, lakin bu növü tapa bilmədiklərini bildirib.
Eker "Bu gün mühüm bir gündür, çünki bu bitkinin yox olduğunu düşünürdük" deyib. "Amma 130 il sonra Amasiyadan yox olmadığını, hələ də yaşadığını gördük, lakin yaşayış sahəsi olduqca məhduddur".
Eker növbəti addımın bu növü mühafizə altına almaq və uzunmüddətli davamlılığını təmin etmək olacağını bildirib.
Eftelioğlu lalənin diqqətini bir gəzinti zamanı çəkdiyini ifadə edərək deyib: "Təbiətdə daim axtarış içindəyəm. Amasiyanın itkin laləsinə çox bənzədiyini gördüm, iki nümunə götürdüm və fotoşəklini çəkdim. Botanik həmkarlarımıza göndərdik. Onlar bunun Amasiyanın itkin laləsi olduğunu müəyyən etdilər və müəllimlərimiz gəlib yerində gördülər".
