Avropa Şurasının irqçiliklə mübarizə komissiyası mayın 28-də illik hesabatını dərc edərək, Avropada irqi ayrı-seçkiliyin ən geniş yayılmış formalarını vurğulayaraq, dövlətləri problemin həlli üçün səylərini artırmağa çağırıb.
İrqçilik və Dözümsüzlüyə Qarşı Avropa Komissiyasının (ECRI) 2024-cü ilə qədər fəaliyyətini əhatə edən hesabatında hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən şəxslərin etnik mənşəyinə görə tez-tez saxlanması və axtarışı ilə bağlı narahatlıqlar dilə gətirilib.
Hesabatda irqi ayrı-seçkiliyin xüsusilə qaradərililərə, mühacirlərə, qaraçılara, müsəlmanlara və bu qruplara aid olduğu düşünülən insanlara təsir etdiyi bildirilib.
Hesabatda həmçinin qeyd edilib ki, bəzi Avropa ölkələri bu cür hadisələri lazımi şəkildə araşdırmamaqla Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasını pozurlar.
"İrqi profilləşdirmə bütövlükdə cəmiyyətə əhəmiyyətli dərəcədə mənfi təsir göstərir və təsirlənənlər arasında alçaldılma və ədalətsizlik hissi yaradır" deyə hesabatda xəbərdarlıq edilib.
Çətinliklərə baxmayaraq, hesabatda bəzi ölkələrdəki “həvəsləndirici təşəbbüslər” təqdirlə qarşılanıb. Bu təşəbbüslər arasında dəqiq anti-profil qaydalarının inkişaf etdirilməsi, dayandırma və axtarış təcrübələri üçün daha yaxşı monitorinq sistemlərinin hazırlanması yer alıb.
"Hökumətlər və hüquq-mühafizə orqanlarının rəhbərliyi bu cür təşəbbüslərdən istifadə etməli və qətiyyətli addımlar atmalıdır", -deyə hesabatda qeyd edilib.
Qaraçı uşaqları ilə bağlı ECRI bildirib ki, bir çox ölkələrdə məktəb ayrı-seçkiliyi “yüksək” olaraq qalır, buna çox vaxt yerləşdirmə nizamları, həm də məktəb təcrübələri səbəb olur.
Hesabatda vurğulanıb ki, ayrı-ayrı mühitlərdə təhsil “qaraçı uşaqlar üçün aşağı keyfiyyətli təhsilə gətirib çıxarır” və hökumətlər “məktəblərdə qaraçı uşaqlarına qarşı ayrı-seçkiliyin bütün formalarına son qoymaladırlar
Komissiya həmçinin qeyd edib ki, Avropadakı bir çox bərabərlik qurumları “öz mandatlarını effektiv şəkildə yerinə yetirmək üçün kifayət qədər insan və maliyyə resurslarına malik deyil”. Komissiya onların müstəqilliyinə xələl gətirən siyasi təzyiqlərə qarşı xəbərdarlıq da edib.
Bununla belə, hesabatda 2024-cü ilin may ayında qəbul edilmiş və bu cür qurumlar üçün məcburi standartlar müəyyən edən yeni Aİ direktivini alqışlanıb.
ECRI prezidenti Bertil Kottier “İndi bərabərlik orqanlarının effektivliyi və müstəqilliyi həmişəkindən daha çox gücləndirilməlidir” deyib.
