"The New York Times" və "Reuters" tərəfindən aparılan araşdırmaya görə, 28 fevralda İranın cənubunda Şəcərə Təyyibə ibtidai məktəbini vuran dəqiq hava hücumunun Amerika Birləşmiş Ştatlarının hərbi əməliyyatı olduğu anlaşılır.
Hücum ABŞ və İsrailin İrana qarşı başlatdığı birgə əməliyyatdan bəri məlum olan ən ölümcül mülki itki hadisəsidir.
Heç bir tərəf məsuliyyəti üzərinə götürməsə də, peyk görüntüləri və təsdiqlənmiş videolar da daxil olmaqla bir sıra sübutlar ABŞ-nin hücumda iştirakına işarə edir.
Ağ Ev başlanğıcda "araşdırma" aparılması barədə mövqe tutsa da, yüksək vəzifəli rəsmi şəxslər sübutların əzici çoxluqla cənub əməliyyat oxundan gələn bir ABŞ sursatına işarə etdiyini etiraf ediblər.
İran səhiyyə rəsmiləri və dövlət mediası, məktəb səhər iş saatlarında hədəf alındıqda ən azı 175 nəfərin öldüyünü; onların çoxunun, xüsusilə 7-12 yaşlı qız uşaqları olduğunu bildirib.
"The New York Times" tərəfindən toplanan və "Planet Labs"dan əldə edilən yeni peyk görüntülərini də ehtiva edən sübutlar məktəb binasının İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu tərəfindən idarə olunan bitişik bir dəniz bazasına edilən hücumlarla eyni vaxtda baş verən dəqiq bir zərbə nəticəsində ağır zərər gördüyünü göstərir.
Görüntülərdə bir neçə dəqiq zərbə nəticəsində ən azı altı Keşikçi binasının dağıdıldığı müşahidə olunur.
Keçmiş ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin hədəfləmə mütəxəssisi Ues J. Brayant qəzetə verdiyi müsahibədə görüntüləri araşdıraraq məktəb də daxil olmaqla bütün binaların "qüsursuz" hədəf zərbələri ilə vurulduğu qənaətinə gəlsə də, ən çox ehtimal olunan izahın "səhv hədəf təyini" olduğunu, yəni hücum edən qüvvələrin içəridə mülki şəxslərin olduğundan xəbərsiz şəkildə ərazini vurduğunu irəli sürüb.
"The Times" tərəfindən nəzərdən keçirilən tarixi peyk görüntüləri, binanın 2013-cü ildə İran İnqilab Keşikçiləri bazasının bir hissəsi olduğunu, lakin 2016-cı ilin sentyabr ayına qədər ayrılaraq məktəb kimi yenidən istifadə edildiyini göstərir.
İstintaq və bəynəlxalq hüquq
ABŞ Müdafiə naziri Pit Heqset ordunun hadisəni araşdırdığını etiraf edərək, martın 4-də keçirilən mətbuat brifinqində: "Əlbəttə ki, biz mülki şəxsləri hədəf almırıq. Lakin bu məsələni araşdırır və tədqiq edirik", - ifadələrini işlədib.
Dövlət katibi Marko Rubio da ABŞ-nin qəsdən bir məktəbi hədəf almayacağını bildirərək, məsələ ilə bağlı digər suallar üçün Müharibə Nazirliyinə işarə edib.
BMT-nin insan hüquqları ofisi şəffaf bir araşdırma çağırışı edərək bildirib ki, məsuliyyət hücumu həyata keçirən qüvvələrin üzərindədir.
Oksford Universitetinin müharibə hüququ üzrə eksperti Janina Dill isə hücum edənlərin bir hədəfin "statusunu təsdiqləmək" öhdəliyi olduğunu vurğulayıb.
Beynəlxalq humanitar hüquqa görə, bir məktəbi və ya mülki obyekti qəsdən hədəf almaq müharibə cinayəti hesab olunur.
İstintaqlar davam edərkən, ABŞ rəsmiləri uçuş marşrutlarından tutmuş dəqiq idarə olunan zərbə modellərinə qədər mövcud sübutların ağırlığının Minabdakı faciəyə görə Amerika sursatlarının məsuliyyət daşıdığını güclü şəkildə göstərməsinə rəğmən, başqa bir tərəfə işarə edəcək yeni sübutların ortaya çıxma ehtimalını da istisna etmirlər.
