D.Tramp avqustun 11-də “Truth Social” platformasındakı paylaşımında yazıb: “Razılaşmanın digər bütün şərtləri eyni qalacaq. Məsələyə göstərdiyiniz diqqət üçün təşəkkür edirəm!” Fərmana əsasən, ABŞ-ın Çin idxalına tətbiq etdiyi artırılmış gömrük rüsumlarının dayandırılması 10 noyabra qədər uzadılacaq.
Bu müddətdə iki ölkə arasında mövcud olan 10 faiz qarşılıqlı gömrük rüsumu qüvvədə qalacaq. Qərar “Wall Street Journal” və “CNBC”nin administrasiya rəsmilərinə istinadla D.Trampın fərmanı imzaladığı barədə yayımladığı xəbərlərin ardından təsdiqlənib. Çin Ticarət Nazirliyi də ABŞ mallarına tətbiq edilən gömrük rüsumlarının 90 gün müddətinə dondurulduğunu, lakin 10 faizlik tarifin qorunacağını və tarifdənkənar maneələrin müzakirə olunacağını açıqlayıb.
Gərginlik davam edir
May ayında Cenevrədə keçirilən yüksək səviyyəli görüşlərdə tərəflər gərginliyin azaldılması barədə razılığa gəlsələr də, yumşalma prosesi sabit deyil. İyun ayında Londonda keçirilən danışıqlarda razılaşmaya əməl olunmadığına dair fikir ayrılıqları ortaya çıxıb. ABŞ rəsmiləri çinli tərəfdaşlarını sazişi pozmaqda ittiham edib. Keçən ay isə siyasətçilər yenidən Stokholmda görüşüblər.
Xatırladaq ki, prezident D.Tramp ədalətsiz hesab etdiyi ticarət sazişlərinə cavab olaraq, demək olar ki, bütün ticarət tərəfdaşlarına 10 faiz “qarşılıqlı” gömrük rüsumu tətbiq etməyə başlamışdı. Ötən həftə bu tarif onlarla ölkə üçün fərqli səviyyələrdə artırıldı.
Avropa İttifaqı, Yaponiya və Cənubi Koreya kimi əsas ticarət tərəfdaşları bir çox məhsulda 15 faiz tariflə üzləşərkən, Suriya kimi bəzi ölkələrdə bu rəqəm 41 faizə qədər yüksəlib. “Qarşılıqlı” rüsumlar polad və alüminium kimi hədəfdə olan sahələr, eləcə də dərman və yarımkeçiricilər kimi məhsullara şamil edilmir.
Qızıl idxalının da rüsumlardan azad ediləcəyi gözlənilsə də, ötən həftə ABŞ gömrük orqanlarının bəzi qızıl külçələrinin hədəf alınması ehtimalı barədə açıqlaması narahatlıq yaradıb. D.Tramp isə avqustun 11-də bəyan edərək qızıl idxalına əlavə vergi tətbiq olunmayacağını bildirib, lakin ətraflı məlumat verməyib.
ABŞ prezidenti həmçinin Braziliya və Hindistana qarşı xüsusi tədbirlər görüb. Braziliyada sabiq prezident Jair Bolsonaronun çevriliş planlaşdırmaq ittihamı ilə mühakiməsi səbəbindən sanksiyalar qüvvədə saxlanılıb. Hindistanın Rusiya nefti alması isə yeni vergi tədbirlərinə gətirib çıxarıb. Kanada və Meksika isə fərqli vergi rejimi çərçivəsində qiymətləndirilir.
