ELM VƏ TEXNOLOGİYA
2 dəqiqə oxuma
Türkiyə fırlatdığı yeni peyklərlə kosmosda müstəqillik yolunda irəliləyir
Sistem sınaqları üçün "SpaceX" ilə kosmosa buraxılan "Fergani" istehsalı FGN-100-D3 orbitə yerləşib
Türkiyə fırlatdığı yeni peyklərlə kosmosda müstəqillik yolunda irəliləyir
Türkiyə fırlatdığı yeni peyklərlə kosmosda müstəqillik yolunda irəliləyir / Anadolu Agency

Sistem sınaqları üçün "SpaceX" ilə kosmosa buraxılan "Fergani" istehsalı FGN-100-D3 orbitə yerləşib, eyni zamanda ucqar bölgələrlə məlumat mübadiləsi yaradacaq LUNA-2 peyki də uğurla fırlatıldılıb.

Mərkəzi qərargahı Türkiyədə yerləşən kosmos şirkəti "Fergani Space" martın 30-da verdiyi açıqlamada beşinci sınaq peyki olan FGN-100-D3-ün ABŞ-dən bir "SpaceX" missiyası çərçivəsində fırladıldıqdan sonra uğurla orbitə çatdığını bəyan edib.

Türkiyənin müdafiə şirkəti "Baykar"dan verilən məlumata görə, 113 kiloqram çəkisi olan peyk "SpaceX"in "Transporter-16" missiyası çərçivəsində Türkiyə vaxtı ilə saat 14:02-də (11:02 GMT) Kaliforniyadakı Vandenberq Kosmik Qüvvələri Bazasından fırladılıb. Peyk fırlatmadan 66 dəqiqə sonra daşıyıcı raketdən ayrılıb və 500-520 kilometr hündürlükdəki hədəf orbitinə çatıb.

Fırlatma prosesi İstanbuldakı Özdemir Bayraktar Milli Texnologiya Mərkəzində yerləşən Kosmik Müşahidə və Nəzarət Mərkəzindən "Fergani Space" komandası tərəfindən anbaan izlənilib.

"Baykar"ın İdarə Heyətinin sədri və texnologiya lideri Səlçuk Bayraktar mərkəzi qərargahı Türkiyədə yerləşən sosial media platforması "NSosyal"da etdiyi paylaşımda şirkətin "üfüqün o tərəfinə" yönəlmiş fəaliyyətinin davam etdiyini bildirib.

"Fergani Space" sözügedən peykin əvvəlki aparatlarla müqayisədə mühüm texnoloji addım olduğunu qeyd edərək, reaksiya təkəri, maqnit tork çubuğu, maqnitometr, inersial ölçü vahidi (IMU) və GNSS qəbuledicisi kimi kritik sistemlərin tamamilə şirkət daxilində hazırlandığını açıqlayıb.

Peyk həmçinin qabaqcıl missiyalar üçün nəzərdə tutulmuş süni intellekt dəstəkli bir göyərtə kompüteri daşıyır. Yerli olaraq hazırlanan sistemlərin və avionikaların orbitdə sınaqdan keçirilməsi Türkiyənin kosmos texnologiyalarında tam müstəqilliyinə doğru atılan mühüm addım kimi qiymətləndirilir.

LUNA-2, LUNA-1-in izində

Paralel inkişaf olaraq, Türkiyənin müdafiə nəhəngi ASELSAN kosmos əsaslı əşyaların İnterneti (IoT) proqramı çərçivəsində ikinci nano-peyki olan LUNA-2-ni Kaliforniyadan bir "SpaceX" raketi ilə uğurla fırlatdığını açıqlayıb.

Peyk aşağı enerji istehlakı ilə geniş ərazini əhatə edən xüsusi bir “LoRa” rabitə sistemindən istifadə edərək, ucqar bölgələrdə təhlükəsiz və fasiləsiz sensor məlumat ötürülməsini təmin etmək üçün hazırlanıb. ASELSAN LUNA-2-nin bütün dizayn, hazırlama, istehsal, inteqrasiya və sınaq proseslərinin qurum daxilində həyata keçirildiyini bildirib.

Uçuş proqram təminatı, yerüstü idarəetmə proqram təminatı, faydalı yük kimi istifadə olunan “LoRa” qəbuledici-ötürücü kartı və məlumat ötürmə qurğusu da ASELSAN mühəndisləri tərəfindən yerli imkanlarla hazırlanıb. Şirkət LUNA-2-nin fırladılmasının kosmos əsaslı IoT sahəsindəki səriştəsini daha da gücləndirəcəyini və Türkiyənin müstəqil, rəqabətədavamlı və dayanıqlı kosmik texnologiya ekosistemi yaratmaq hədəfinə töhfə verəcəyini gözləyir.

ASELSAN-nın bu seriyadan olan ilk peyki LUNA-1 keçən ilin dekabr ayında yenə bir "SpaceX Falcon 9" raketi ilə orbitə göndərilmişdi.

Araşdırma
Gölcükdə "Mavi Vətən" həyəcanı: TEKNOFEST üçün qeydiyyat başladı
Türkiyənin qlobal süni intellekt mərkəzinə çevrilmək üçün 2026–2030-cu illər üzrə yol xəritəsi
Türkiyənin Arktika üzrə ekspedisiya qrupu mühüm mövzular üzrə tədqiqatlar aparıblar
COP31-in əsl sınağı: Türkiyə iqlim vədlərini investisiyaya çevirə biləcəkmi?
Türkiyə istehsalı "Bayraktar TB2" aparatı Albaniyada baş verən meşə yanğınında aktif istifadə olunur
"Google" süni intellekt üzrə baş vitse-prezident vəzifəsinə türk mühəndis təyin etdi
TRT Akademiyasında "Mediada süni intellekt təlimi"
Türkiyənin AKYA torpedosu atış testində hədəf gəmisini uğurla məhv edib
NATO nümayəndə heyəti Türkiyənin müdafiə sənayesi nəhəngi "Baykar"da oldu
Türkiyədə ilk dəfə səkkizistiqamətli çarpaz qaraciyər transplantasiyası əməliyyatı həyata keçirilib
NASA Aya son sınaq missiyası olan "Artemis 3" üçün dörd nəfərlik heyətin tərkibini açıqlayıb
"SpaceX"in "Starship" sınaq uçuşu son dəqiqə texniki nasazlığı səbəbindən təxirə salınıb
“SAHA Expo 2026” Beynəlxalq Müdafiə, Aviasiya, Kosmik Sənaye Sərgisində ixrac müqavilələri imzalandı
SAHA 2026 müdafiə və aviasiya sərgisi İstanbulda start götürüb
"Artemis II" heyəti Ay ətrafındakı uçuşdan sonra Sakit okeana eniş edir
Tarixi missiyada Artemis astronavtları Ayın yaxınlığından keçməyə hazırlaşırlar
“Artemis II” missiyasının heyəti Ay səfərində uğurla irəliləyir
Türkiyə 2.000 kilometr mənzilli yeni kamikadze PUA sistemini təqdim etdi
“Baykar” və “Leonardo” Avropada istehsal olunacaq PUA-lar üçün əməkdaşlığı genişləndirir
Türkiyə və İtaliya arasında PUA tərəfdaşlığı ilk istehsal hədəfinə yaxınlaşır