SETA: Türkiyə-İraq münasibətləri ortaq təhlükəsizlik regional dəyişikliklər işığında sürət qazanır

Ekspertlər institutlaşma, terrora qarşı mübarizə əməkdaşlığı və iqtisadi qarşılıqlı asılılığın ikitərəfli gündəmi yenidən formalaşdırdığını bildirirlər.

Ankarada keçirilən panelin diqqət mərkəzində Türkiyə-İraq münasibətlərinin gələcək istiqaməti olub.

Eekspertlər bildiriblər ki, institutsional əməkdaşlığın genişlənməsi və ortaq təhlükəsizlik narahatlıqları iki qonşu arasında münasibətləri getdikcə daha çox formalaşdırır.

"Yeni Regional Dinamika və Türkiyə-İraq münasibətlərinin gələcəyi" adlı tədbir Türkiyənin SETA-Siyasi, İqtisadi və İctimai Araşdırmalar Vəqfi tərəfindən təşkil edilib və siyasi, təhlükəsizlik və iqtisadi ölçüləri qiymətləndirmək üçün Türkiyə və İraqdan olan analitikləri bir araya gətirib.

"Anadolu" xəbər agentliyinin strateji təhlil üzrə direktoru Bilgay Duman bildirib ki, İraq regionda mərkəzi mövqe tutur və orada baş verənlər Türkiyəyə birbaşa təsir göstərir.

O, Ankaranın siyasətinin İraqın siyasi birliyinə üstünlük verdiyini və bunun Baş nazir Məhəmməd Şia əl-Sudaninin dövründə sürət qazandığını bildirib.

Türkiyənin İraq böhranına yanaşması

Duman bildirib ki, Türkiyənin 2019-cu ildə İraqda baş verən hökumət əleyhinə etirazlar zamanı daha institusional və ölçülü yanaşması ölkənin tarazlaşdırıcı aktyor kimi imicini gücləndirməyə kömək edib və ikitərəfli münasibətlərin daha geniş regional rəqabətlərdən asılı olmayaraq inkişaf etməli olduğunu bildirib.

O, PKK terror təşkilatı və DEAŞ-ın mövcudluğunu daha dərin birgə fəaliyyət tələb edən əsas sahələr kimi qeyd edib.

"İnanıram ki, Türkiyə-İraq münasibətləri regional proseslərdən asılı olmayaraq inkişaf etməlidir", - deyə Duman bildirib.

Türkiyə ilə İraq arasında həssas münasibətlər

"Anadolu" agentliyinin baş müxbiri Mehmet Alaca münasibətlərin institusionallaşma dövrünə qədəm qoyduğunu, lakin regional gərginliyə həssas qaldığını bildirib.

O, son regional hadisələrin ya ümumi irəliləyişi sürətləndirə, ya da əməkdaşlığı poza biləcəyini qeyd edib.

İraq siyasətində bəzən ortaya çıxan su mübahisələrinə gəldikdə, Mehmet Alaca bildirib ki, bəzi aktyorlar bu məsələdən təxribatçı şəkildə istifadə edir. Türkiyə isə buna davamlı olaraq humanitar çərçivədə yanaşır.

O, həmçinin əlavə edib ki, Bağdad Türkiyənin Şimali İraqdakı PKK-nın mövcudluğu ilə bağlı narahatlıqlarını daha yaxşı qəbul edir, çünki İraqdakı Qəndil dağları təşkilatın əsas bazası kimi görülür.

Alaca həmçinin bildirib ki, Suriya hökuməti ilə YPG arasında gərginliyin azalması, ardınca atəşkəs və inteqrasiya prosesi Türkiyə-İraq münasibətlərinə müsbət təsir göstərə bilər.

Ankara-Bağdad əməkdaşlığının dərinləşdirilməsi potensialı

Bağdad Universitetindən Adel Bədəvi İraq perspektivindən məsələni dəyərləndirərək bildirib ki, Körfəz gərginliyi və ABŞ ilə İran arasındakı münaqişə hər iki ölkəyə təsir edən kövrək təhlükəsizlik mühiti yaradıb.

Onun sözlərinə görə, buna baxmayaraq, Ankara və Bağdad ticarət və əlçatanlığı artırmağı hədəfləyən İnkişaf Yolu Layihəsi kimi təşəbbüslər vasitəsilə regional əməkdaşlığı dərinləşdirmək üçün əhəmiyyətli potensiala malikdirlər.

Hivar əl-Fikr Araşdırma Mərkəzindən Salam Cabbar bildirib ki, İsrailin Qəzzaya hücumlarının başlanğıcından bəri qeyri-sabitlik hər iki ölkənin tarazlığı qorumaq qabiliyyətini sınayıb. O, Türkiyənin İraqın dördüncü ən böyük ticarət tərəfdaşı olduğunu və İraqdakı qeyri-sabitliyin Türkiyə iqtisadiyyatına da zərər verəcəyini bildirib.